Lễ hội Căm Mường
Tỉnh miền núi phía Bắc Lai Chải là nơi sinh sống của 20 dân tộc anh em với người Lự sinh sống chủ yếu ở các huyện Sìn Hồ và Tam Đường. Văn hóa tâm linh của người Lự đa dạng với nhiều phong tục đặc sắc. Tiêu biểu nhất là lễ hội cúng bản Căm Mương được tổ chức hàng năm từ đầu tháng giêng đến đầu tháng ba âm lịch.
Trong lễ hội Căm Mường, dân làng Lự cúng tế các con vật cho thần sông núi để cầu sức khỏe, xua đuổi vận đen. “ Vào ngày lễ chính thức, mỗi người dân trong làng sẽ đóng góp một con gà và họ sẽ chung tiền mua rượu, lợn để chuẩn bị cúng. Qua nghi lễ, chúng ta hy vọng sẽ có được một vụ mùa bội thu, đủ lương thực hàng ngày và một số dư để tích trữ, cầu chúc sức khỏe và thịnh vượng cho mọi người trong xã”.
Lễ hội Căm Mường của người Lự huyện Sìn Hồ làm nổi bật vai trò sinh hoạt văn hóa dân gian cộng đồng. Họ tin rằng sau khi tổ chức lễ, dân làng đoàn kết hơn, yêu thương nhau hơn. Bản sắc văn hóa đẹp của dân tộc Lự cần được bảo tồn và phát triển.
Lễ hội Chùa Hương
Đối với các tỉnh miền Bắc lễ hội chùa Hương là lễ hội được mong chờ nhất năm, kéo dài từ muàng 6 Tết đến hết tháng 3 âm lịch. Lễ hội là một lễ kỷ niệm truyền thống của Phật giáo Việt Nam, được tổ chức đồng thời tại ba địa điểm: Hương Tích, Tuyết Sơn và Long Vân. Lễ hội đông đúc nhất từ ngày 15 - 20 tháng 2 âm lịch vì thời kỳ này là ngày hội chính.
Không giống như nhiều lễ hội khác ở Việt Nam, lễ hội chùa Hương ở Hà Nội không xoay quanh những trò chơi truyền thống mà là những chuyến đi lãng mạn đến các hang động, chùa chiền và tham gia các nghi lễ cầu xin sự phù hộ của Đức Phật.
Du khách tham dự lễ hội chùa Hương thường thực hiện một số điều ước và khi lễ Phật trong chùa, họ cầu mong điều ước của mình thành hiện thực. Khách đến nhà mang theo lễ vật gồm gà luộc, đầu lợn luộc và xôi. Sau khi cầu nguyện, mỗi người sẽ lấy một phần nhỏ của lễ vật (gọi là lộc) , sau đó mang về nhà cho gia đình.
Hội Lim
Lễ hội Lim khai mạc hàng năm vào khoảng ngày 12 - 13 tháng Giêng âm lịch trong năm. Lễ hội diễn ra trên địa bàn rộng rãi của xã Nội Duệ, xã Liên Bão và thị trấn Lim, ba xã thuộc địa phận huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam. Đó là lễ hội hát Quan họ, đã trở thành một trong những Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO từ năm 2009.
Ngày chính của lễ hội là ngày 13 Tết Nguyên đán. Lễ hội thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng của người dân địa phương đối với ông Nguyễn Đình Điền, người đã lập nhiều công lớn cho quê hương, đồng thời cũng là dịp để tưởng nhớ về cội nguồn của Lễ hội Lim.
Bên cạnh đó, Lễ hội Lim còn là không gian diễn ra các trò chơi dân gian như đánh đu tre, đấu vật, chọi gà, kéo co, bịt mắt đập niêu, cờ người, đập niêu,… Đặc biệt du khách có thể hiểu thêm về văn hóa. của người Việt vùng đồng bằng sông Hồng với hội thi dệt vải.
Hơn 300 năm tồn tại, Lễ hội Lim đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa Việt Nam và là niềm tự hào của người Việt.
Lễ hội núi Bà Đen
Lễ hội mùa xuân núi Bà Đen là sự kiện thường niên được tổ chức vào tháng Giêng âm lịch hàng năm. Mặc dù vậy, các nghi lễ chính được tiến hành vào đêm 18 và ngày 19 của tháng đó. Đây là lễ hội truyền thống của các cộng đồng cư dân trong và gần quần thể Núi Bà.
Vào dịp đầu xuân, quần thể danh thắng núi Bà Đen thu hút hàng triệu lượt khách đến hành hương, tham quan. Họ cùng tham gia lễ hội mùa xuân núi Bà. Lễ hội kéo dài cả tháng nhưng chính xác là ngày nếu đêm 18 rạng sáng 19 tháng Giêng âm lịch. Ngoài ra còn có lễ hội Via vào tháng 6 âm lịch. Trước ngày chính điện, người đứng đầu Điện Bà tiến hành lễ Mộc dục (tắm tượng thần) vào nửa đêm. Các thiếu nữ xinh đẹp trong bộ trang phục lấp lánh trong giai điệu của âm nhạc rửa các bức tượng. Đây không chỉ là hoạt động văn hóa mà còn là nơi để các bạn trẻ cùng nhau giao lưu, làm việc.
Hội xuân núi Bà Đen (Tây Ninh) được coi là một trong những nét tiêu biểu của văn hóa văn hóa dân gian Nam Bộ và đó là nơi để trở về cội nguồn. Đây cũng là một loại hình du lịch sinh thái, du lịch truyền thống cho không chỉ Tây Ninh mà cả nước.
5. Những hoạt động ngày Tết Việt Nam
Mỗi dịp Tết đến xuân về, ai nấy đều nô nức chuẩn bị đón chào một năm mới tràn đầy niềm vui, hạnh phúc. Nhà nhà dọn dẹp, mua sắm, trang hoàng lại nhà cửa,… là những hoạt động ngày Tết Việt Nam.
Dọn dẹp nhà cửa trước Tết
Nhà cửa thường được dọn dẹp và trang hoàng trước đêm giao thừa. Trẻ em phụ trách quét và chà sàn. Bếp cần được dọn dẹp trước đêm 23 tháng giêng. Thông thường, chủ gia đình lau bụi và tro (từ hương) trên bàn thờ tổ tiên. Người ta thường tin rằng dọn dẹp nhà cửa sẽ thoát khỏi những vận rủi trong năm cũ. Một số người sẽ sơn nhà của họ và trang trí bằng các vật phẩm lễ hội.
Công việc dọn dẹp và trang hoàng lại nhà cửa trước ngày Tết không những giúp tổ ấm sạch sẽ, mà nó còn mang nhiều ý nghĩa nhân văn khác. Thông thường, vật dụng trong nhà thường gắn liền với một kỷ niệm nào đó. Vì vậy, việc dọn dẹp, lau chùi vật dụng cũng chính là lúc chúng ta ôn lại những kỷ niệm đó.
Thực tế khi nhà cửa được trang hoàng, dọn dẹp sạch sẽ ngăn nắp thì chúng ta sẽ cảm thấy tự tin, không gian sống trở nên trong lành hơn và tự tin khi có khách đến chơi nhà.
Mua sắm ngày Tết
Từ ngày 25 đến ngày 30 tháng cuối Âm lịch, người Việt Nam sẽ dành nhiều thời gian đi chợ, siêu thị mua sắm một số thực phẩm, nguyên liệu chính để chế biến các món ăn truyền thống của Tết cổ truyền như: gạo, nếp, gà, hoa quả,… cũng mua nhiều phụ kiện để trang trí nhà cửa đẹp mắt, nhiều màu sắc. Bên cạnh đó, các phụ kiện để trang trí nhà cửa cũng được mua sắm nhiều.
Đặc biệt, cây hoa ngày Tết Việt Nam mang một giá trị tinh thần to lớn, nụ hoa nhiều thi nhau bung nở như đem đến cho gia chủ tài lộc thịnh vượng cho một năm mới. Vì thế mà phong tục sắm cây hoa ngày Tết năm nào cũng diễn ra.
Hai loài hoa đặc trưng cho ngày Tết là hoa Đào ở miền Bắc Việt Nam và hoa mai vàng ở miền Nam Việt Nam. Người miền Bắc thường chọn cành đào đỏ để đặt trên bàn thờ hoặc trang trí nhà cửa vì họ tin rằng hoa Đào có sức mạnh trừ tà và màu hoa của nó sẽ mang lại may mắn và một năm mới thịnh vượng cho họ.
Với miền Nam Việt Nam, do những vùng này có khí hậu nhiệt đới rất thích hợp cho hoa Mai vàng đâm chồi nảy lộc mỗi độ Xuân về. Họ cũng tin rằng màu vàng của hoa tượng trưng cho tài lộc cho chủ nhân.
Ngoài ra, cây quất ăn trái cũng được chọn mua nhiều, quất là loại cây thường được đặt trong phòng khách trong ngày Tết. Cây quất được cho là sẽ mang lại sự sinh sôi và kết trái cho chủ nhân.
Chuẩn bị mâm ngũ quả
Thường dĩa trái cây trang trí cho ngày Tết cổ truyền Việt Nam bao gồm năm loại trái cây khác nhau như chuối, bưởi, quýt, dứa và cam. Có thể thay thế bằng một số loại trái cây khác như mãng cầu, táo, đu đủ, xoài, dừa. Mỗi vùng miền Việt Nam thường chọn những loại quả khác nhau nhưng ý nghĩa của mâm cỗ vẫn giống nhau - thể hiện mong muốn của gia chủ bằng tên gọi, cách sắp xếp và màu sắc.
Dựng cây Nêu
Như đã nói ở trên, trong ngày Tết cổ truyền, mỗi gia đình sẽ dựng "Cây Nêu" trước cửa nhà. Cây Nêu này có thể là một cột tre dài từ 5 đến 6 mét và thường được trang trí bằng các đồ vật khác nhau (tùy theo từng vùng) như vàng mã, cành xương rồng, bùa may mắn, chai rượu làm bằng rơm và bùa hộ mệnh để trừ tà. Cây Nêu này được coi là một trong những tín hiệu quan trọng để ma quỷ nhận biết ngôi nhà này là nơi ở của người sống, không được đến quấy phá.
Xông nhà
Ngày mùng 1 Tết, người Việt tin rằng vị khách đầu tiên mà một gia đình tiếp đón trong năm sẽ quyết định vận may của cả năm, nên mọi người không bao giờ bước vào nhà nào vào ngày đầu tiên mà không được mời trước. Các gia đình Việt Nam sẽ cẩn thận lựa chọn vị khách đầu tiên bước chân vào nhà mình.
Nếu người khách có một chính khí tốt, nghĩa là họ hợp với cung hoàng đạo của gia chủ, học hành tử tế, tốt bụng và khỏe mạnh thì gia đình sẽ gặp nhiều may mắn, tài lộc trong năm. Điều này đặc biệt phổ biến trong các gia đình làm kinh doanh.
Xin chữ thư pháp:
Gian hàng viết chữ thư Pháp
Tết cổ truyền Việt Nam ngoài bánh chưng không thể không nhắc đến đó là câu đối đỏ. Hình ảnh Ông Đồ ngồi viết chữ thư pháp bên phố, với những lời chúc phúc vô cùng ý nghĩa.
Năm nay hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua.
Nếu quý khách cần viết chữ thư pháp hãy xem viết chữ thư pháp (bấm tại đây)
6. Các ngày Tết khác ở Việt Nam
Tết ở Việt Nam không những có ngày Tết lớn là Tết cổ truyền (Tết nguyên đán) mà trong năm còn có một số ngày Tết khác.
Tết Nguyên Tiêu
Sau Tết Nguyên đán, sẽ có một lễ hội lớn là Tết Nguyên Tiêu. Người Hoa và người Việt ở khu vực Chợ Lớn, thành phố Hồ Chí Minh đón một lễ hội lớn với đèn lồng rực rỡ và tiếng trống. Nguyên Tiêu được coi là lễ hội văn hóa truyền thống được tổ chức hàng năm góp phần lưu giữ và phát triển nhân cách dân tộc của cộng đồng người Hoa ở Việt Nam. Trong khi đó, lễ hội này giúp tạo không khí tưng bừng cho những ngày đầu năm mới.
Tết Nguyên Tiêu có tục treo đèn hoặc hoa đăng và được gọi là Hội Hoa Đăng. Đi đến đâu, người Hoa cũng tổ chức Tết Nguyên Tiêu và Hội Hoa Đăng để cầu mong mưa thuận gió hòa, làm ăn phát đạt. Tại Trung tâm Văn hóa Quận 5, TP.HCM, lễ hội Nguyên Tiêu được tổ chức từ ngày 12 đến 15 tháng Giêng âm lịch với nhiều hoạt động như: kết vòng hoa nghệ thuật và lồng đèn màu, triển lãm tranh, viết thư pháp, múa hát, Vân vân.
Tết Thanh Minh
Với đạo lý "uống nước nhớ nguồn", từ xa xưa Tiết Thanh Minh đã trở thành ngày lễ quan trọng, thiêng liêng, đi sâu vào tiềm thức của người dân Việt Nam.
Thanh minh tuy không phải là cái Tết lớn, nhưng lại gắn liền với đạo đức, với bổn phận con người Việt Nam - bổn phận của con cháu tưởng nhớ công lao của tổ phụ, của những người đi trước. Đây chính là ngày giỗ tổ chung để mọi người có dịp báo hiếu, trả nghĩa, gọi là đền đáp phần nào ơn sinh thành tạo dựng của tổ tiên.
Tết Thanh Minh kéo dài cả tháng 3 âm lịch. Đó là thời gian đi thăm mộ (tảo mộ - dọn dẹp mồ mả) và tốt nhất là vào ngày mồng 5 hàng tháng.
Tết Đoan Ngọ - ngày 5/5 âm lịch
Ở Việt Nam, dân gian còn gọi Tết Đoan Ngọ (diễn ra vào mùng 5/5 âm lịch) là Tết giết sâu bọ. Đây là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài gây hại cho cây trồng trên cánh đồng.
Theo truyền thuyết, ngày 5/5 có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa. Vào cuối thời Chiến Quốc, có một vị đại thần nước Sở là Khuất Nguyên. Ông là vị trung thần nước Sở và còn là nhà văn hóa nổi tiếng. Do can ngăn vua Hoài Vương không được, lại bị gian thần hãm hại, ông đã uất ức gieo mình xuống sông Mịch La tự vẫn ngày 5/5.
Tết Trung Thu vào Rằm tháng Tám
Theo phong tục người Việt, Tết Trung Thu được tổ chức vào giữa mùa thu - Rằm tháng Tám. Trong dịp này người ta làm cỗ cúng gia tiên và bày bánh trái ra sân cúng Mặt trăng.
Nhân dịp tết này, người lớn thì uống rượu, thưởng trăng, và hát trống quân; trẻ em thì rước đèn, đi xem múa lân, ca hát các bài hát Trung Thu, và vui hưởng bánh kẹo cùng các thứ trái cây do cha mẹ bày ở ngoài sân trong đêm Trung Thu dưới hình thức một mâm cỗ.
Theo tục lệ, việc trẻ con thưởng thức bánh kẹo trái cây trong đêm Trung Thu này được gọi là "phá cỗ". Vào ngày Rằm tháng 8, người ta thường tặng nhau những chiếc bánh trung thu với ý nghĩa chúc cho mọi điều trong cuộc sống được tròn đầy, viên mãn.
7. Hình ảnh ngày Tết Việt Nam
Một số hình ảnh quen thuộc của ngày Tết Việt Nam mà bạn đều bắt gặp hằng năm trong các gia đình Việt.
Lì xì Tết
Chúc Tết ông bà
Bánh chưng Tết
món ăn ngày Tết
Sắm bông trang trí Tết
Ngày Tết Việt Nam - ngày Tết nguyên đán, hay ngày Tết cổ truyền là dịp đặc biệt nhất trong năm, thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Mọi người đều sắm sửa, dọn dẹp cho một ngày Tết trọn vẹn và an lành. Còn gia đình sẽ chuẩn bị gì cho ngày Tết cổ truyền Việt Nam năm 2021 đang đến gần.